W nawiązaniu do wcześniejszej odpowiedzi chcę powiedzieć, że w Cerkwi Zmartwychwstania Pańskiego na Słonecznym Stoku w Białymstoku Kanon był częściowo czytany w języku polskim. Walentyna

Dziękujemy bardzo za informację i przekazujemy ją Piotrowi z Białegostoku, oraz wszystkim tym, którzy chcieliby uczestniczyć w nabożeństwie z czytaniem Kanonu św. Andrzeja z Krety w j. polskim. Najbliższe czytanie całego Kanonu, będzie miało miejsce w naszych cerkwiach 10 kwietnia wieczorem. Przypuszczam, że w parafii Zmartwychwstania Pańskiego na Słonecznym Stoku w Białymstoku, również i tym razem będzie Kanon czytany częściowo w j. polskim.

Kategorie: ks. Andrzej Kuźma, pozostałe, tłumaczenia



Zbliżają się Święta Wielkiejnocy. W jakich cerkwiach w największym skupisku prawosławnych obywateli Polski, czyli środkowej (Białystok i okolice), oraz południowej (Bielsk Podlaski i okolice, Hajnówka i okolice), oraz przy samej granicy polsko-białoruskiej, nabożeństwa towarzyszące tym Świętom będą sprawowane w języku zrozumiałym przez takich wiernych, czyli języku polskim? Do tego pytania zainspirowała mnie wypowiedzieć Ojca Andrzeja Kuźmy odnośnie czytania kanonu św. Andrzeja z Krety: ,,Nie ma nakazów w jakiej pozycji i w jaki sposób powinniśmy słuchać Kanonu Św. Andrzeja z Krety. Wielu wiernych czyni pokłon po każdym troparionie, niektórzy stoją inni zaś słuchają kanonu klęcząc. Wydaje mi się, że najistotniejsze jest to aby słowa tego kanonu przemawiały i trafiały do nas.” Na YouTube znalazłem filmy z czytaniem tego Kanonu. Brzmi on przepięknie, to fakt, ale zrozumienie czegokolwiek, dla takich jak ja, urodzonych w Polsce i wychowanych w środowisku polskojęzycznym, którzy nie znają biegle żadnego j. wschodniosłowiańskiego jest praktycznie niewykonalne. Piotr

Podejrzewam, że na Podlasiu nie znajdzie Pan miejsca, gdzie nabożeństwa będą sprawowane w j. polskim. Natomiast jeśli chodzi o Kanon św. Andrzeja z Krety i jego rozumienie, to chciałbym Pana „pocieszyć” i powiedzieć, że dla osób, które znają jakiś język wschodniosłowiański, a nawet są np. Rosjanami i j. rosyjski jest ich językiem ojczystym, to i tak w niewielkim stopniu rozumieją tekst Kanonu, o którym mówimy. Wynika to z trudnego tekstu cerkiewno-słowiańskiego. Dodam jeszcze, że słuchając Kanonu w j. polskim, również jest on bardzo trudny do zrozumienia. Jest to rodzaj duchowej poezji, gdzie występuje wiele postaci ze Starego Testamentu (wiele z tych postaci mało znamy), tekst jest przepełniony alegorią, porównaniami i jest szereg przenośni, wskutek czego trudny jest on do zrozumienia i ogarnięcia. Jeśli na Podlasiu nie ma nabożeństw w j. polskim, to w imieniu ks. Henryka Paprockiego (nie mam do tego prawa, ale myślę, że ks. Henryk na mnie się nie pogniewa), zapraszam do cerkwi św. Grzegorza Peradze na ul. Lelechowskiej w Warszawie, tam jest wszystko w j. polskim. Pociągi jeżdżą raczej regularnie, a taka pielgrzymka z pewnością dostarczy wielu wrażeń.

Kategorie: ks. Andrzej Kuźma, pozostałe, tłumaczenia



Po 1989 roku nastąpiło w Polsce drastyczne ograniczenie nauczania j. rosyjskiego w szkołach powszechnych. Na dodatek obecni mieszkańcy Polski wyznania prawosławnego, ludzie ochrzczeni w PAKP jako dzieci, są ludnością polskojęzyczną, a nie rosyjskojęzyczną. Czy w związku z tym faktem nie uważacie, że lepiej głosić pouczania, podawać informacje, składać życzenia w j. polskim, języku ludu, a nie obcym dla naszych wiernych rosyjskim? Zabór rosyjski skończył się ponad 120 lat temu. Na dodatek nasza Cerkiew ma autokefalię, nie podlega pod Patriarchat Moskiewski. Jaki jest sens w mówieniu do ludzi w języku którego nie rozumieją? Piotr

W pytaniu zostało poruszonych wiele wątków, skupię się na kwestii języka. Prawosławna ludność Polski jest wielojęzyczna: tradycyjnie posługujemy się j. białoruskim, ukraińskim, łemkowskim, podlaskim (z wieloma odmianami). Osobiście uważam, że jest to ważne i ubogacające nas dziedzictwo. Język rosyjski pozostawał w pewien sposób językiem oficjalnym, którego z większym lub mniejszym skutkiem uczyliśmy się. Dzisiaj rzeczywiście już coraz gorzej jego rozumiemy. Nie wydaje mi się, że należy kojarzyć używanie języka rosyjskiego z nawiązaniem do zaborów, czy też mieszać do tego sprawę naszej autokefalii. W Ustawie o Stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego z dnia 4 lipca 1991 r. jest zapisane, że „Kościół w swojej działalności wewnętrznej posługuje się językiem staro-cerkiewno-słowiańskim i językami ojczystymi swych wyznawców” (Atr.2 ust.2). Dla wielu ludzi sprawa języka stanowi bardzo ważny punkt w ich życiu i świadomości. Uważam za słuszny Pański pogląd, że należy mówić do ludzi w takim języku, aby on był zrozumiały dla słuchających. Myślę, że nasze tzw. języki narodowe pozostają dla wielu członków naszej Cerkwi zrozumiałe, nie wykluczałbym z tej grupy również j. rosyjskiego. Obserwując od kilku lat życie naszych parafii w Białymstoku, trudno jest mi się zgodzić, z poglądem, że powszechnie jest tu używany j. rosyjski na ambonie cerkiewnej. Zauważam, że jest coraz rzadziej używany. Kazania zwykle głoszone są w j. polskim, ogłoszenia parafialne są również podawane w j. polskim jak też wszelkie inne informacje. Powiedziałbym wręcz, że w ostatnich pięciu latach nastąpił znaczący zwrot ku j. polskiemu. Myślę, że to jest proces naturalny, aczkolwiek szkoda ni naszych języków narodowych.

Kategorie: ks. Andrzej Kuźma, pozostałe, tłumaczenia



Czy można wśród wiernych PAKP przeprowadzić referendum, dotyczące używanego w polskiej cerkwi kalendarza? Wam, Duchownym jest tak naprawdę obojętne, czy święta są obchodzone według kalendarza juliańskiego, czy obowiązującego na co dzień gregoriańskiego. My natomiast musimy brać wolne w pracy, rezygnować z lekcji w szkołach itp. W wielu państwach, kojarzących się z prawosławiem, od dawna jest kalendarz gregoriański np. w Grecji, Bułgarii. Ania

Na początku chciałbym powiedzieć, że nam duchownym, jak też myślę dla wielu wiernych wcale nie jest obojętne według jakiego kalendarza obchodzone są święta. Wielokrotnie wypowiadałem się na tym forum jak też na innych, że zagadnienie kalendarza nie stanowi problemu dogmatycznego ani doktrynalnego. Jest to problem przede wszystkim praktyczny i kwestia wyboru i konsekwentnego w nim podążania. Rzeczywiście wiele lokalnych Cerkwi prawosławnych obchodzi stałe święta według kalendarza gregoriańskiego (nowego stylu), nie jestem pewien jednak, czy w naszym kraju przejście na nowy styl miałoby wielu zwolenników (pomimo tych trudności, które Pani opisuje). Natomiast bardzo ciekawa wydaje mi się propozycja przeprowadzenia referendum odnośnie kalendarza. Mam jednak wątpliwości co do możliwości praktycznego przeprowadzenia takiego referendum. Natomiast zupełnie możliwym byłoby przeprowadzenie ankiety wśród wiernych w kontekście jakiejś pracy badawczej magisterskiej lub doktorskiej. Takie badanie musiałoby być dobrze przygotowane i rzetelnie przeprowadzone.

Kategorie: ks. Andrzej Kuźma, pozostałe, tłumaczenia



Czemu my prawosławni powinniśmy modlić się po cerkiewnosłowiańsku? Gabriel

Prawosławni w Polsce modlą się nie tylko w języku cerkiewnosłowiańskim, ale także w języku polskim, białoruskim, rosyjskim i ukraińskim. Jeśli chodzi o nabożeństwa w cerkwi faktycznie są one w większości sprawowane w języku cerkiewnosłowiańskim. Tym niemniej w niektórych cerkwiach są także sprawowane w języku polskim, a także cerkiewnosłowiańskim z wymową białoruską, ukraińską, a także halicką. Jeśli chodzi o modlitwę osobistą to wierny prawosławny powinien modlić się w języku, który jest najbliższy jego sercu i przezeń zrozumiały.

Kategorie: ks. Artur Aleksiejuk, liturgika, tłumaczenia, wiara



Gdzie mogę znaleźć dostęp do tekstu modlitwy do Archanioł Michała i modlitwy o potomstwo w języku cerkiewnym lub w translacji. Czy jest to w jakiś książkach modlitewnikach? Ania

Podejrzewam, że najlepszym miejscem do szukania modlitw będzie właśnie modlitewnik (jest ich sporo na stronie www.sklep.cerkiew.pl . Jeżeli zaś chodzi o j. cerkiewnosłowiański i jego transkrypcję to polecam następującą pozycję:
http://sklep.cerkiew.pl/product_info.php?cPath=39_69&products_id=865

Kategorie: ks. Igor Habura, literatura, tłumaczenia



Jakie wydanie w języku polskim Pisma Świętego (stary i nowy testament) można zakupić by było najbliższe temu z którego korzysta Cerkiew? Czy jest szansa na wydanie takiego Pisma przez Cerkiew? Oraz czy jest trebik w języku polskim bądź w translacji? Olga

Pytanie o „najlepszy” przekład zawsze jest problematyczne, gdyż ilu biblistów tyle ulubionych przekładów. Cerkiew Prawosławna w Polsce wydała własne tłumaczenie Ewangelii na język polski. Wydany został również Trebnik – Euchologion w j. polskim. Istnieje również przekład całego Nowego Testamentu, którego dokonał błogosławionej pamięci abp Jeremiasz wraz z grupą przyjaciół. Ponadto Cerkiew brała czynny udział w powstawaniu tzw. Biblii Ekumenicznej. Poniżej zamieszczam linki do podanych pozycji. Co do pytania o wydanie przez PAKP własnego tłumaczenie całego Pisma Świętego, wydaje się to przekraczać możliwości naszej Cerkwi, gdyż takie przedsięwzięcie wymaga ogromnego nakładu pracy i środków. Dla przykładu nad przytoczoną powyżej Biblią Ekumeniczną pracowało od 1994 roku ponad 30 osób, a nad Ekumenicznym Przekładem Przyjaciół przez 30 lat pracowało 4 tłumaczy.

Linki do podanych pozycji:

Biblia Ekumeniczna http://tb.org.pl/aktualnosci/biblia-ekumeniczna-w-twardej-oprawie/
Święta Ewangelia http://sklep.cerkiew.pl/product_info.php?products_id=3518
Ekumeniczny Przekład Przyjaciół https://wydawnictwom.pl/wokol-biblii/2298-pismo-swiete-nowy-testament-ekumeniczny-9788380431232.html
Trebnik http://sklep.cerkiew.pl/product_info.php?cPath=39_69&products_id=3751

Kategorie: ks. Igor Habura, literatura, tłumaczenia



Skąd się wzięło i jak się tłumaczy„Ispoła eti despota”, śpiewane podczas św. Liturgii? Hieorhi

Śpiew „Τον Δεσπότην, και Αρχιερέα ημών, Κύριε φύλατε: είς πολλά έτη, Δέσποτα” (pl. „(Naszego) Władcę i Arcykapłana naszego, Panie ochroń; na długie lata, Władco!”) na początku był dedykowany tylko cesarzowi, następnie został dodany element „i arcykapłana” dotyczący patriarchy. Był wykonywany w obecności obu przywódców zajmujących swoje oficjalne miejsca w świątyni. Po upadku cesarstwa patriarcha Konstantynopola przejął rolę zwierzchnika i przedstawiciela Chrześcijan w Imperium Osmańskim. Wtedy dedykacja śpiewu uległa unifikacji i była kierowana wyłącznie do patriarchy. Na przestrzeni czasu i ewolucji liturgicznej, podobnie jak wiele elementów obrzędowości i ceremoniału, śpiew ten uległ zapożyczeniu na innych dworach patriarszych, a następnie wszystkich katedrach biskupich. Stąd również przejęcie tytułu „δεσπότης” (pl. despota, władca) przez prawosławnych biskupów greckich, co ma swoje odbicie również w ruskiej i staropolskiej tytulaturze, gdzie biskupów nazywano władykami, zaś diecezje – władyctwami.
Ceremoniał Greckiego Kościoła Prawosławnego wskazuje, że śpiew ten powinien być wykonywany jedynie biskupowi wyposażonemu w insygnia władzy administracyjnej – pelerynę (mandyjas), metalowy żezł, jabłko cesarskie (w przypadku arcybiskupa Cypru) oraz ubranemu w pełną odzież – kłobuk, riasę wraz z biżuterią – krzyżem i enkolpionem.

Kategorie: liturgika, Patryk Panasiuk, tłumaczenia



Czy na karteczce О здравии mogę napisać przed imieniem słowa typu: страждущего, скорбящего ? Czy istnieje w j. cs określenie na osobę która będzie miała zabieg/operację, które można na karteczce wpisać przed imieniem czy wystarczy słowo болящего? Anna

Pani Anno proszę pozwolić, że przy okazji Pani pytania odpowiem nieco szerzej aby rozwiać możliwe dodatkowe wątpliwość dotyczące karteczek z imionami.

Zapiski czy karteczki są formą przedłożenia naszych intencji modlitewnych bezpośrednio duchownemu sprawującemu proskomidię (lub też inne nabożeństwa gdzie wstawiane są prośby w intencjach przyniesionych przez wiernych) wiec jak najbardziej powinny zawierać informacje o jaką konkretnie potrzebę chodzi względem osoby, której imię zapisano na kartce. Niestety podobnie jak w większości przypadków niezrozumienie,  ludowa pobożność lub inne czynniki powodują pewne wypaczenia.

Czytaj dalej

Kategorie: imiona, ks. Igor Habura, pozostałe, tłumaczenia



Istnieje modlitewnik dla dzieci w języku cerkiewno-słowiańskim z tłumaczeniem na modlitwę w języku polskim? Który psałterz poświęca uwagę dzieciom? I czy lepiej kupić w Cerkwi biblię dla dzieci czy tez można przez Internet ze strony którejś z cerkwi bądź poświęconej prawosławiu? Ewelina

Istnieje szereg modlitewników z tekstami modlitw równolegle w języku cerkiewnosłowiańskim i polskim. Polecam Modlitewnik prawosławny pod red. ks. prot. P. Pietkiewicza oraz Modlitwy dla najmłodszych, pod moją redakcją, z obszernym wstępem (http://www.ksiadzartur.pl/ex-libris/2017/10/20/37-modlitwy-dla-najmlodszych/).

Kategorie: ks. Artur Aleksiejuk, rodzina, tłumaczenia



Strona 1 z 3123